اسد الله معطوفى

572

سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )

بقعه و گورستان يعقوب پيغمبر در 10 كيلومترى شمال شهر گرگان و 3 كيلومترى شمال غرب روستاى محمدآباد ، يك گنبد و بارگاه چهارگوش ساده بر روى تپه‌اى واقع شده كه تراكمه به آن يعقوب پيغمبر مىگويند . در اينجا نيز يك تپه گورستان قديمى وجود دارد كه اطراف آن چند اوبه ( روستاى تركمان‌نشين ) از جمله « يامپى » در جنوب و « قرنجيك » در شمال قرار گرفته‌اند . سنگ مزارهاى اين گورستان متعلق به چند طايفه تركمان از جمله يامپى ، صحنه و يلمه است . به گفته راويان بومى اين دو روستا ، تا چند دهه پيش سنگ قبرهاى طوايف صحنه و كسلخه هم در اين قبرستان ديده مىشدند . اصولا اين ناحيه مورد توجه « يك لگ تركمان » معروف بود كه يك بار هم امر كرد اين بقعه را تعمير كنند . نامبرده پلى هم بنام خودش بر روى رود قره‌سو ، بين يامپى و روستاى شاه‌تپه ( اسلام‌تپه كنونى ) در پشت روستاى قلعه محمود ساخته بود كه تا مدت‌ها مورد استفاده اهالى تركمان و فارس قرار ميگرفت . قبر وى هنوز درگرىتپه در شمال روستاى قرنجيك وجود دارد . تعدادى از بازماندگان يك لگ از جمله حاج قربان آخوند قرنجيك ، هنوز در سه روستاى قرنجيك قربان آخوند ، قرنجيك نظر آخوند و قرنجيگ گوگچلى به زندگى خود ادامه مىدهند . از سه راهى آق‌قلعه به سوى بندر تركمن ، نخست به افغان‌محله و بعد دوگونچى و سپس به روستاى صحنه ، قرنجيك و ارخ مىرسيم . در ابتداى روستاى كوچك ( افغان‌محله هنوز تپه‌اى بنام يك لگ به چشم مىخورد كه در مقابل ( سمت جنوبى ) آن جاده فرعى به سوى گورستان يعقوب پيغمبر مىرود . به هر صورت از زمانى كه آتاباىهاى يموت تركمان از شمال آق‌قلعه بتدريج به سوى آق‌قلعه و بعد جنوب آن كوچ‌هاى كوتاه كردند و اوبه‌هاى خود را مستقر نمودند ، از آن تاريخ به مدت حدود يك قرن است كه مردگان چند طايفه و تيره خود را در اين گورستان دفن مىكرده‌اند . بعلاوه در سمت شرق قبرستان چند گور متعلق به قزاق‌ها را هم با سنگ مزارهاى ساده‌شان ميتوان ديد كه بر روى آن‌ها كلمات ايسگلدى و آباى حجارى شده‌اند . شاخصه‌هاى مهم قبور و سنگ‌هاى اين قبرستان نخست آن است كه همچون ساير گورستان‌هاى تركمان‌صحرا ، سنگ‌ها شمايل توتميك يا فاليك دارند با اين تفاوت كه از قدمت زيادى برخوردار نيستند ، دوم آنكه خاك‌هاى تلمبارشده بر روى بعضى از قبور بيش